Gazipaşa İlçe Sağlık Müdürü Dr. Eşşe Çelik, 4 Mart Dünya Obezite Günü dolayısıyla kapsamlı bir açıklama yaptı. Çelik, obezitenin tanımı, riskleri, korunma yolları ve tedavi yöntemlerine ilişkin detaylı bilgiler paylaştı. Obezitenin tanımını yapan Çelik, “Obezite, ‘vücutta sağlığı bozacak ölçüde anormal veya aşırı yağ birikimi’ olarak tanımlanmaktadır. Vücut ağırlığının (kg) boy uzunluğunun (m) karesine bölünmesi ile hesaplanan ‘beden kütle indeksi’nin (BKİ) 25’in üzerinde olması fazla kiloluluk, 30’un üzerinde olması ise obezite olarak sınıflanır. BKİ’nin yanı sıra bel çevresi ölçümü de sınıflamada kullanılan bir diğer yöntemdir. Bel çevresinin kadınlarda 80 cm, erkeklerde 94 cm’den fazla olması riskli; kadınlarda 88 cm, erkeklerde 102 cm’den fazla olması ise obezite olarak değerlendirilmektedir” dedi.

KRONİK HASTALIK RİSKİNE DİKKAT ÇEKTİ

Obezitenin birçok hastalığa zemin hazırladığını vurgulayan Çelik, “Obezite başlı başına bir hastalık olmanın yanı sıra; fazla kilolu veya obeziteli olmak hipertansiyon, tip 2 diyabet, hiperlipidemi, kalp-damar hastalıkları, inme, bazı kanser türleri, kas-eklem hastalıkları ve solunum sistemi hastalıkları gibi pek çok hastalık/sağlık sorunu için riski artırır” ifadelerini kullandı.

NEDENLERİ VE KÜRESEL BOYUTU

Obezitenin temel nedenine değinen Çelik, “Fazla kiloluluk ve obezite nedenlerinin birçoğu önlenebilir ve geri dönülebilir durumlardır. Obezitenin temel nedeni tüketilen kalori ile harcanan kalori arasındaki dengesizliktir. Giderek değişen beslenme alışkanlıkları ile yağ ve serbest şeker düzeyi yüksek, yüksek enerji içeren gıdaların tüketimi dünya genelinde artış göstermektedir. Ayrıca, zaman içinde birçok iş kolunun doğasındaki değişim, kentleşme ve ulaşım imkanlarındaki gelişimin de etkisi ile fiziksel aktivite düzeyi azalmıştır” dedi.

DÜNYA VE TÜRKİYE VERİLERİ

DSÖ verilerine dikkat çeken Müdür Çelik, “Obezite tüm dünya ile birlikte ülkemizde de hızla artmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 2021 yılında yayımlanan raporuna göre 2016 yılında dünyada erişkinlerin %39’unun fazla kilolu veya obeziteli, %13’ünün ise obeziteli olduğu; 2030 yılına kadar 1 milyar insanın obezite yaşayacağının tahmin edildiği bildirilmiştir. DSÖ’nün 2024 tarihli raporuna göre ise 2022 yılında erişkin nüfusun %43’ünün fazla kilolu veya obeziteli, %16’sının ise obeziteli olduğu belirtilmiştir” diye konuştu.

ULUSAL PROGRAMLARA VURGU

Türkiye’de yürütülen programlara değinen Çelik, “Ülkemizde 2010 yılında uygulanmaya başlanan ‘Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı’ çerçevesinde ‘Obezite ile Mücadele ve Fiziksel Aktivite Eylem Planı’ güncellenerek uygulanmaya devam etmektedir. Ayrıca Bakanlığımızca uygulanmakta olan ‘Türkiye Diyabet Programı’ ve ‘Türkiye Aşırı Tuz Tüketiminin Azaltılması Programı’ da gerek sağlıklı beslenme gerekse obezite ile mücadeleye doğrudan ve dolaylı katkıları olan programlardır” ifadelerini kullandı.

SAĞLIKLI BESLENME VE FİZİKSEL AKTİVİTE ÖNERİLERİ

Korunma yollarını sıralayan Eşşe Çelik, “Obeziteden korunma ve obezite ile mücadelede en önemli iki unsur sağlıklı beslenme ve düzenli fiziksel aktivitedir. Sağlığın korunması ve obezitenin önlenmesi amacıyla; yetişkin bireylerde haftada en az 150–300 dakika orta şiddetli fiziksel aktivite, çocuk ve ergenlerde günde en az 60 dakika orta ve yüksek şiddetli fiziksel aktivite yapılması önerilmektedir” dedi.

BESLENMEYE İLİŞKİN TEMEL ÖNERİLER

Sağlıklı beslenme kültürünün önemine değinen Çelik, yaşam boyu sağlıklı alışkanlıkların kazanılması, ideal vücut ağırlığının korunması, besin çeşitliliği, yağ ve şeker tüketiminin sınırlandırılması, doğru karbonhidrat kaynaklarının tercih edilmesi, günde en az 5 porsiyon sebze-meyve tüketimi, yeterli protein alımı, süt ve süt ürünlerinin düzenli tüketimi, tuz tüketiminin azaltılması, yeterli su içilmesi, sağlıklı pişirme yöntemlerinin tercih edilmesi ve fiziksel aktivitenin artırılması gerektiğini vurguladı.

OBEZİTE TEDAVİSİ VE BAŞVURU NOKTALARI

Tedavi yöntemlerine ilişkin bilgi veren Dr. Eşşe Çelik, “Obezite, tedavi edilmediği takdirde yan etkileri ile doku ve organları olumsuz etkileyen, yaşam kalitesini bozan ve yaşam süresini kısaltan bir hastalıktır. Obezite tedavisinde uygulanabilecek yöntemler; tıbbi beslenme (diyet) tedavisi, egzersiz tedavisi, davranış değişikliği tedavisi, ilaç tedavisi ve cerrahi tedavidir” dedi.

Vatandaşlara çağrıda bulunan Çelik, “Tüm vatandaşlarımız beslenme ile ilgili konularda doğru bilgi edinmek ve gerek olması halinde bireysel beslenme planı/diyet tedavisi almak için Sağlıklı Hayat Merkezi, Toplum Sağlığı Merkezi ve İlçe Sağlık Müdürlüklerinde, diyetisyenlerce ücretsiz olarak sunulan obezite ve beslenme danışmanlığı hizmetinden yararlanabilir. Sağlıklı Hayat Merkezlerinde beslenme danışmanlığının yanı sıra fizyoterapistlerce fiziksel aktivite danışmanlığı ve psikologlarca psikolojik danışmanlık hizmetleri de ücretsiz olarak sunulmaktadır” ifadelerini kullandı.